Home > Specialismen & behandelingen > Staar

Staar (Cataract)

Staar is een vertroebeling van de ooglens die meestal op latere leeftijd optreedt. Als er geen behandeling plaatsvindt zal het zicht geleidelijk slechter worden. De enige remedie is een staaroperatie waarbij de natuurlijke lens wordt verwijderd en vervangen door een kunststof lens in het oog.

Staar controle - Oogheelkunde Rijswijk

U krijgt een afspraak bij onze kliniek waarbij u gezien wordt door een oogarts. Deze constateert dan staar en er zal een vervolgafspraak gemaakt worden voor een lensmeting. Bij deze lensmeting is het belangrijk dat u gedurende twee tot vier weken geen contactlenzen heeft gedragen, afhankelijk van het soort lens.

Neem bij deze afspraak onderstaande gegevens (ingevuld) mee:

  • De gezondheidsvragenlijst en het toestemmingsformulier;
  • Als u in het verleden refractiechirurgie of een ooglaserbehandeling heeft ondergaan, hebben wij uw medisch dossier van voor en na deze behandeling nodig voor een goede berekening van de lenssterkte. Helaas is de lenssterkte na deze behandelingen minder betrouwbaar te berekenen.

Aan de hand van de gezondheidsvragenlijst beoordeelt de anesthesist of het nodig is een recent hartfilmpje (ECG) op te vragen.

De lensmeting

Bij de lensmeting worden meerdere eigenschappen van het oog gemeten om zo goed mogelijk de sterkte van de kunstlens te berekenen.

De globale keuzes die u hierbij moet maken zijn:

  • Wilt u veraf goed zien en dichtbij een bril gebruiken?
  • Wilt u dichtbij goed zien en voor veraf een bril gebruiken?
  • Welk type lens wilt u? (zie verder)

Het is niet mogelijk om u de garantie te geven dat u na de operatie scherp kunt zien zonder bril. De metingen zijn nauwkeurig, maar enigszins variabel, ook bij een correct uitgevoerd onderzoek.

Verschillende lenzen

Het oog heeft normaal de vorm van een bol. Hierbij kan een bril nodig zijn met alleen een plus- of minsterkte. In dit geval heeft u alleen een sferische afwijking. Als u daarnaast een cilinder in de bril heeft (astigmatisme), lijkt het hoornvlies een uitgerekte bol, zoals de vorm van een rugbybal. Tijdens de operatie wordt alleen de ooglens verwijderd en zal de cilinder in het hoornvlies blijven bestaan, waardoor een verte- en een leesbril nodig blijven.

Sferische lens (standaard)

De sferische lens corrigeert alleen voor de sferische afwijking. Een eventuele hoornvliescilinder wordt hierdoor niet gecorrigeerd, waardoor het zicht met een bril mogelijk scherper zal zijn. Voor veraf of dichtbij blijft een bril nodig. Dit is de meest gebruikte lens. De sferische lens wordt volledig vergoed door de zorgverzekeraar.

Torische lens

De torische lens corrigeert zowel de sferische als de cilinderafwijking. Dit leidt, wanneer u een cilinder heeft, tot een scherper beeld zonder bril. Ook bij deze lens blijft voor veraf of dichtbij een bril nodig. Tijdens het vooronderzoek wordt gekeken of u voor deze lens in aanmerking komt. Dit is afhankelijk van meerdere factoren. Implantatie van een torische lens is alleen zinvol wanneer er een duidelijke hoornvliescilinder bestaat. De torische lens wordt in de meeste gevallen niet (volledig) vergoed, de eigen bijdrage bedraagt €750,- per oog.

Multifocale lens

De multifocale lens is een lens met twee scherpe afstanden, dichtbij en veraf. De multifocale lens is slechts voor een kleine groep patiënten geschikt. Deze lens wordt afgeraden voor patiënten die veel autorijden, lezen of computerwerk uitvoeren. Meestal blijft een bril nodig om op bepaalde afstanden scherp te kunnen zien. Ook wordt een multifocale lens iets meer klachten van kringen om de lampen en lichtverstoring ten opzichte van de standaard lens. Als er ook sprake is van een cilinderafwijking, dan is er ook een torische variant beschikbaar. De multifocale lens wordt in de meeste gevallen niet (volledig) vergoed, de eigen bijdrage bedraagt €1.500,- per oog. Om het optimale resultaat te behalen moeten altijd beide ogen geopereerd worden.

Staar wordt in onze kliniek behandeld met de phaco-emulsificatie techniek. Aan de bovenkant van het oog wordt een kleine opening gemaakt, waardoor de troebele lens wordt vergruisd en weggezogen. Door dezelfde opening wordt in het lenszakje, dat nu leeg is, een opvouwbare kunststof lens geplaatst. Doorgaans is hechten van het wondje niet nodig, dit sluit meestal vanzelf. Soms zal een hechting geplaatst worden als verwacht wordt dat er lekkage op zal treden.

De dag van de staaroperatie

Het is belangrijk dat u eet, drinkt en uw medicijnen inneemt zoals u altijd doet. Kleedt u zich in gemakkelijke kleding. Laat uw sieraden thuis. Draag geen nagellak, make-up of crème op het gezicht. Make-up of crème op het gezicht vergroot de kans op infecties en zorgt ervoor dat de doek niet goed plakt, waardoor uw kleding nat kan worden. 

Bel tijdig naar Oogheelkunde Rijswijk wanneer u erg hoest of koorts heeft om te overleggen of de staaroperatie door kan gaan. Voordat u van huis vertrekt druppelt u één druppel Cyclogyl 1% in het te opereren oog. Dit verwijdt de pupil, waardoor u wazig gaat zien. Neem het flesje druppels mee naar de kliniek!

Na het aanmelden krijgt u nog enkele druppels in het te opereren oog. U krijgt operatiekleding over uw eigen kleding aan, waarna u naar de voorbereidingsruimte gaat. Daar krijgt u de verdoving zoals hierna beschreven is. Ook krijgt u hier een infuus. In totaal bent u twee tot drie uur in onze kliniek aanwezig. Het is prettig als u zich door een familielid of bekende laat vergezellen.

Verdovingstechnieken

Wij maken altijd gebruik van een lokale verdoving. Verdoving kan op twee manieren: met oogdruppels of door middel van een injectie bij het oog. De anesthesist en/of de oogarts bepaalt welk type voor u geschikt is.

Druppelverdoving

Druppelverdoving is geschikt voor patiënten die zich goed kunnen ontspannen en het oog stil kunnen houden. U voelt doorgaans geen pijn tijdens de staaroperatie. Het oog kunt u nog bewegen, daarom is het van belang dat u de instructies van de oogarts goed kunt opvolgen en de goede kant op blijft kijken. U kunt de operatie volledig meemaken en ziet altijd het felle licht van de microscoop.

Injectie

Verdoving door een injectie is met name geschikt voor patiënten die erg nerveus zijn. De injectie wordt naast het oog geplaatst. De prik kan even vervelend zijn, maar daarna voelt u geen pijn. Het oog kunt u minder goed bewegen. Dit houdt enkele uren aan. Soms ziet u wat licht van de microscoop.

De staaroperatie

U wordt begeleid naar de operatiekamer waar u plaatsneemt op de operatiestoel, vergelijkbaar met een tandartsstoel. Tijdens de staaroperatie is het van belang om stil en rustig te blijven liggen, u mag niet plotseling bewegen.

Uw hoofd wordt tijdens de staaroperatie afgedekt met een steriele doek, waaronder zuurstof wordt geblazen. U kunt met de oogarts praten. Vertel de oogarts als u moet hoesten of pijn ervaart, dan kan hier actie op ondernomen worden. De operatieduur bedraagt vijftien tot dertig minuten. Na de operatie krijgt u een zalfverband en een kapje op het oog. Hierna wordt u ontdaan van de operatiekleding. Als de oogarts het nodig vindt krijgt u een tablet om de oogdruk te verlagen. U ontvangt verdere instructies over de nazorg en mag als u zich goed voelt direct naar huis. Houd er rekening mee dat u na de operatie niet zelf naar huis kunt rijden.

Druppelen

U krijgt oogdruppels mee om een infectie te voorkomen. Druppel deze volgens het schema dat u na de operatie meegekregen heeft. U verwijdert het oogkapje vijf uur na de operatie, waarna u direct start met druppelen volgens het druppelschema.

Oogdruppels voor glaucoom dient u altijd te blijven gebruiken!

Verwachtingspatroon

  • Het zicht is direct na de staaroperatie nog niet optimaal en kan in een enkel geval erg wazig zijn. Normaal gesproken verbetert het zicht binnen één-twee weken;
  • Meestal kunt u zes weken na de staaroperatie een nieuwe bril aan laten meten bij de opticien. In deze overbruggingsperiode zal het zicht zowel met als zonder bril niet optimaal zijn. Soms kan het helpen om een tijdelijk glas in de bril te plaatsen of het oude glas te laten verwijderen. Omdat de brilsterkte nog verandert, heeft het geen zin om een brilrecept mee te geven;
  • U kunt vlekjes, vliegjes en draadjes die voor de staaroperatie al aanwezig waren duidelijker zien;
  • De eerste weken na de staaroperatie kan het oog geïrriteerd zijn of tranen. Daarnaast kunt u het gevoel hebben dat er iets in het oog zit. Dit kan opgelost worden met het gebruik van kunsttranen. Een recept hiervoor kunt u aanvragen bij de huisarts of per e-mail info@oogheelkunde.nl. Zie folder “droge ogen”;
  • In de maanden tot jaren na de staaroperatie kan het voorkomen dat het lenszakje, waarin de nieuwe lens geplaatst is, vertroebelt. Daardoor wordt het zicht waziger. Dit kan met een snelle, pijnloze laserbehandeling verholpen worden. Zie folder “laserbehandeling”;
  • Het licht dat het oog binnenkomt breekt soms wat anders dan voorheen met de eigen lens. Hierdoor kan men, zeker in het begin, wat last hebben van schitteringen in het oog.

De kans op complicaties bij een staaroperatie is zeer klein. Daarnaast zijn de meeste complicaties goed te behandelen. Hieronder zijn de belangrijkste complicaties beschreven.

Tijdens de staaroperatie

  • Tijdens de staaroperatie kan het lenszakje scheuren. Hierdoor kan de operatie langer duren dan gemiddeld. Soms wordt dan geen lens of juist een ander type lens geplaatst;
  • Bij een scheur in het lenszakje kan een deel van de eigen lens in het glasvocht wegzakken. Als dit gebeurt, zal een extra operatie elders plaats moeten vinden;
  • Zeer zeldzaam: subchoroidale bloeding, waarvan één op de 10 duizend mensen blind kan worden.

Na de staaroperatie

  • Oogdrukstijging: na de staaroperatie kan een tijdelijke stijging van de oogdruk ontstaan. Het kan zijn dat u hiervoor aanvullende medicatie voorgeschreven krijgt;
  • Macula oedeem: dit is een ophoping van vocht in het netvlies, dat tot zes maanden na de operatie kan ontstaan. Hierdoor daalt uw zicht en kan het beeld vervormd zijn. Het vocht kan verminderd worden door gebruik van speciale druppels of een injectie;
  • Netvliesloslating: bij een staaroperatie is er een verhoogde kans op een netvliesloslating. Alarmsymptomen zijn: lichtflitsen alsof TL-buizen flikkeren (ook met de ogen dicht), plotselinge toename van vlekjes, vliegjes of draadjes en een donkere vlek die groter wordt of niet verdwijnt;
  • Endophthalmitis: dit is een ontsteking in het oog. Dit is een zeer zeldzame, maar ernstige complicatie die kan leiden tot blijvende schade. Mits tijdig ontdekt, is deze ontsteking te behandelen. Alarmsymptomen: acute verslechtering van het zicht en een zeer rood, pijnlijk oog;
  • Schaduw sensaties: enkele mensen ervaren na de staaroperatie een soort schaduw langs het beeld of het gevoel door een tunnel te kijken, dit worden ook wel negatieve dysphotopsiën genoemd. Er wordt op dit moment nog veel onderzoek gedaan hoe wij dit kunnen voorkomen.

Ondanks een goede oogmeting en een goed verlopen staaroperatie, kan het voorkomen dat de uiteindelijke brilsterkte afwijkt van wat er vooraf met u besproken is.

Alle alarmsymptomen op een rij

Bij de volgende klachten na een staaroperatie dient u direct contact op te nemen met Oogheelkunde Rijswijk 070 390 70 70, dit nummer is 24 uur per dag bereikbaar.

  • Plotselinge verslechtering van het zicht;
  • Lichtflitsen, die ook zichtbaar zijn met gesloten ogen;
  • Een plotselinge toename van vliegjes of vlekjes die u de eerste weken niet zag;
  • Een donkere vlek die groter wordt of niet verdwijnt;
  • Plotseling zeer pijnlijk, rood en slechtziend oog;
  • Hoofdpijn in combinatie met misselijkheid en/of overgeven.

Verwachtingen van de staaroperatie

Een staaroperatie zorgt meestal voor een verbetering van het zicht. Door staar is de gezondheid van het netvlies soms moeilijk te beoordelen, waardoor afwijkingen die het zicht beïnvloeden niet altijd zichtbaar zijn. Hierdoor kan het zicht na de staaroperatie lager uitvallen dan vooraf verwacht. Na de operatie is de lens helder, waardoor deze afwijkingen zichtbaar kunnen worden.

Afspraak lensmeting

  • Neem de ingevulde gezondheidsvragenlijst en het toestemmingsformulier mee
  • Harde contactlenzen zes weken en zachte contactlenzen twee weken voor de lensmeting niet meer dragen
  • Refractiechirurgie of een ooglaserbehandeling ondergaan? Zorg dat uw volledige medische dossier in ons bezit is

Voor de staaroperatie

  • Zorg dat u een rolletje Leukopor in huis heeft voor het kapje
  • Informeer uw eigen apotheek over uw oogdruppelgebruik, als u thuiszorg krijgt voor het toedienen van de druppels
  • Gewoon eten en drinken. Niet roken, geen alcohol nuttigen
  • Neem uw medicijnen in zoals gebruikelijk, bloedverdunners stopt u vooraf alleen op advies van de oogarts.
  • Kleedt u zich in gemakkelijke kleding. Draag geen make-up, crème of nagellak en laat sieraden thuis.
  • Druppel 1 druppel Cyclogyl 1% in het te opereren oog voor u naar de kliniek vertrekt. Neem het flesje mee naar de kliniek!
  • Neem tijdig contact op met Oogheelkunde Rijswijk bij hevige hoest of koorts.

Direct na de staaroperatie

  • U kunt na de operatie niet zelf naar huis rijden;
  • Neem bij lichte (hoofd-) pijn paracetamol in;
  • Druppelen volgens het schema dat u heeft meegekregen;
  • Gebruik de oogdruppels tot de laatste controle;
  • Glaucoom medicatie dient u altijd te blijven gebruiken!

De eerste weken na de staaroperatie

  • Houd het hoofd de eerste twee dagen na de operatie droog, daarna kunt u uw haar weer wassen;
  • Autorijden is na drie dagen toegestaan, mits de gezichtsscherpte dit toelaat;
  • Draag de eerste week ‘s nachts het beschermkapje (zonder gaasjes) op het geopereerde oog.

De eerste twee weken:

  • Uw zicht zal in deze periode geleidelijk verbeteren;
  • Geen zware inspanning, niet bukken of tillen;
  • Wrijf niet in het geopereerde oog;
  • Zorg dat er geen water in het oog komt;
  • Draag buiten een zonnebril of beschermbril;
  • Gebruik geen make-up.

De eerste vier weken:

  • Niet zwemmen of naar de sauna;
  • Pas op met contact- en balsporten;
  • Bespeel geen blaasinstrumenten.

De bril

Omdat de brilsterkte nog verandert, heeft het geen zin om een brilrecept mee te geven. Na zes weken kunt u een bril aan laten meten bij de opticien. Daarvoor zal het zicht zowel met, als zonder bril niet optimaal zijn. Soms kan het helpen om een tijdelijk glas in de bril te plaatsen of het oude glas te laten verwijderen.

Controles

Controles worden uitgevoerd door een optometrist of technisch oogheelkundig assistent (TOA) en de oogarts.

  • Telefonisch: één dag na de operatie.
  • Twee tot drie weken na de staaroperatie. Ga door met het druppelen van de ogen tot en met de dag van deze controle.